حمد الله مستوفي قزويني

274

تاريخ گزيده

من جسمى حتى رحمى بكت عليك و عبد الله را بگور كرد . حجاج سر عبد الله زبير ، بخراسان پيش ابن خازم فرستاد . او آن را بمشك و گلاب بشست و بمادرش فرستاد تا بگور كرد . عبد الله عابد و زاهد وقت بود و تا او در حيات بود ، پادشاهى بر بنى اميه قرار نمىگرفت . چون او را شهيد كردند ، مردم طوعا او كرها ، مطاوعت ايشان كردند . چون حجاج بر مكه مستولى شد ، جهت آنكه خانهء كعبه به سنگ منجنيق خراب كرده بود ، بمشورت سادات و اكابر مكه ، تمامت خانه بشكافت و عمارتى كه عبد الله زبير كرده بود و خانه را دو در گردانيده و فراختر كرده ، باطل كرد و با همان مقدار كرد كه در عهد رسول ( ص ) بود . عبد الملك كار عراقين و حجاز و خراسان و فارس و آن حدود در سنهء خمس و سبعين بحجاج تفويض كرد و او برادر خود ، محمد بن يوسف ثقفى را بفارس فرستاده او شهر شيراز [ 1 ] را بساخت . عبد الملك برادر خود ، عبد العزيز را بامارت مصر فرستاد . حجاج غضبان قبعثرى را باستخلاص كرمان فرستاد . او پيش حجاج نوشت : « ماؤها و شل و تمرها دقل و لصها بطل ان قل الجيوش بها ضاعوا و ان كثرت جاعوا » . حجاج يوسف ، بدين سبب دست از آن باز داشت ، تا چون حكومت به عمر عبد العزيز رسيد ، مسخر كرد و آنجا جامع بساخت . بفرمان عبد الملك در سنه ست و سبعين ، زر و نقره كم عيار ده هفت مسكوك كردند . قل هو الله احد نقش سكه بود . پيشتر ازو ، در عرب زر و نقره مسكوك نكرده بودند . [ 2 ] اهل

--> [ 1 ] - اين مطلب كه در كتب اسلامى بناى شيراز به محمد بن يوسف نسبت داده شده ، مجعول است . بموجب اسناد زير زمينى كه كامرون دانشمند امريكائى خوانده ، شيراز در دوران هخامنشى نيز وجود داشته . [ 2 ] - در كتاب « النقود الاسلاميه » مقريزى آمده : ان عمر الخطاب رضى الله عنه ضرب الدراهم على نقش كسرويه غير انه زاد فى بعضها « لا إله الا الله » و فى بعضها « محمد رسول الله » . در خلافت عثمان هم نقش « الله اكبر » بر سكه ها زدند . جودت پاشا در تاريخ تمدن اسلامى گويد قديمترين سكهء اسلامى كه ديده‌ام ، سكه‌اى بود ضرب سنه 28 در قصبهء هر تك طبرستان كه بر دور آن نوشته بود « بسم الله ربى » . براى اطلاع بيشتر رجوع شود به ابن الاثير ج 4 ، يعقوبى ( خلافت عبد الملك ) دائرة المعارف بريطانيا ص 904 چاپ سوم كه ضرب اولين سكه نقره را در بصره منسوب به على بن ابى طالب دانسته است و اخبار الطوال كه اولين سكه را از عبد الملك ميداند و گويد قبل از آن - سكه هاى ايرانى معمول بوده است